» METAL TEKNOLOJİLERİ ALANI ALAN TANITIMI
ATELYENİN GENEL TANIMI
Çelik, bakır, alüminyum, pirinç ve benzeri işlenebilen gereçlerin, sıcak ve soğuk olarak şekillendiren, ısı işlemleri ve kaynakçılıkla uğraşan sanat dalına metalişleri, bu sanatın icra edildiği atelyelere metalişleri atelyesi denir.
Bugünkü adı ile Tophane Endüstri Meslek Lisesinin 1868 yılındaki kuruluşunda Demircilik Bölümü adı altında açılması okul tarihçesiyle birlikte anılmaktadır.
METALLERİN ENDÜSTRİDEKİ YERİ
Günümüzde metalsiz bir endüstri düşünmek mümkün değildir.Metal kullanımı endüstrinin gelişmişlik göstergesidir.Eskiden taş, beton ve ahşap kullanılan birçok alanlarda bugün metal kullanılmaktadır.
makinaların bütün aksamları, çelik çatılar, köprüler, ulaşım ve inşaat sanayi gibi aklımıza gelen bütün alanlarda metaller yaygın olarak kullanılmaktadır.
METALİŞLERİ ATELYELERİNİN YAPISI
Atelyeler betonarme ve bazı hallerde çelik çatı olarak yapılır.Işığın direkt olarak girmesi istenmez.Hacim olarak 4 ila 8 m. Yükseklikler arasında olup, her çalışan için 8-9 M3 hava hesap edilir.Ayrıca her işçiye verimli çalışma için 4 M2 çalışma alanı olmasına dikkat edilir.
Makinaların yerleştirilmesinde, birbiriyle ilişkili makinaların yakın, çevrede çalışanları rahatsız eden makinaların uzak olmasına özen gösterilir.Her atelyenin rahatça takım alınıp verilebileceği takımhanesi olmalıdır.
Metalişleri atelyesinin havalandırması ve ısıtma sistemi sağlık şartlarına uygun olmalı, soğuk kış aylarında ısı 16°C'nin altına düşmemelidir.
METALİŞLERİNİN BÖLÜMLERİ
Metalişleri atelyelerinde yapılan işlerin çok çeşitli olması bu mesleğin çeşitli ihtisas alanlarına ayrılmasını zorunlu kılmıştır.Bu ihtisas alanları şunlardır:
1-Soğuk şekillendirme
2-Sıcak şekillendirme
3-Elektrik kaynağı
4-Oksi-gaz kaynağı
SOĞUK ŞEKİLLENDİRME
Metalişleri atelyelerinin en yoğun çalışma ve ihtisas alanlarını oluşturur. Bu ihtisas alanları şunlardır:
1-Çelik konstrüksiyonları.
a.Gemi yapım konstrüksiyonları.
b.Köprü ve benzeri konstrüksiyonlar.
c.Kazan, depo ve benzeri konstrüksiyonlar.
d.Büyük işyeri ve fabrika yapımları.
2-Mobilya ve sac işleri.
a.Metal möble.
b.Sac dolaplar, raflar vb.
c.Boru konstrüksiyonları.
d.Özel sac profil ve üretim kalıplama işleri.
3-Hafif metal konstrüksiyonlar.
a.Alüminyum pencereler.
b.Alüminyum vitrinler.
c.Alüminyum kapı ve storlar.
4-Bakır ve alaşımlarından yapılan işler.
SICAK ŞEKİLLENDİRME
Sıcak şekillendirmeyi iki ihtisas alanına ayırmak mümkündür.
1-Sıcak kalıplama ve şekillendirme.
2-Isıl işlemler.
ELEKTRİK KAYNAĞI
Endüstride birleştirme tekniğinin en büyük yükü bu bölümdedir.Bu bölümü şu ihtisas alanlarına ayırabiliriz:
1-El becerisi ile yapılan ark kaynağı.
2-Yarı otomatik kaynaklar.
3-Otomatik kaynaklar.
4-Özel kaynaklar.
OKSİ-GAZ KAYNAĞI
Elektrik ark kaynağının gelişmesi ile eski önemini kaybetmiştir.En çok kullanıldığı alanlar şunlardır:
1-Karosercilik.
2-Sert lehim işleri.
3-Oksijenle kesme işleri.
4-Boru birleştirme işleri.